Beth Custer

bc8-grannydvd-1801.gif

“My Grandmother”, μια ανατρεπτική ταινία του βουβού σοβιετικού κινηματογράφου με μουσική της Beth Custer

 
Μπορούμε να φανταστούμε πώς προκύπτει το ενδιαφέρον των καλλιτεχνών της τζαζ για τη μουσική επένδυση ταινιών του βουβού κινηματογράφου, παραλληλίζοντας τους ελάχιστους διάλογους που παρεμβάλλονται ως κείμενο ανάμεσα στις σκηνές και το χωρίς λόγια σενάριο με το θέμα και την αρμονική δομή ενός τζαζ κομματιού, και την κίνηση, τις εκφράσεις του προσώπου, τη γλώσσα του σώματος με τους αυτοσχεδιασμούς. Με αυτή τη λογική αντιλαμβανόμαστε τα “High Sign / One Week” και “Go West” του Bill Frisell και το “Keystone” του Dave Douglas σε σχέση με τις ταινίες του Buster Keaton και του λιγότερο γνωστού Roscoe Arbuckle αντίστοιχα, και τώρα τη μουσική που έγραψε η Beth Custer, αν και πιο προσηλωμένη στην παρτιτούρα από ό,τι οι προηγούμενοι, για την ταινία “My Grandmother”(«Τσέμι Μπέμπια» ο πρωτότυπος τίτλος) του ξεχασμένου γεωργιανού σκηνοθέτη Κότε Μικαμπερίτζε.
Η Beth Custer με έδρα το Σαν Φρανσίσκο και βασικό της όργανο το κλαρινέτο ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ως μέλος της Club Foot Orchestra, ενός  πολυμελούς συνόλου που γράφει σάουντρακ για βουβές ταινίες. Έχει συνεργαστεί με μουσικούς όπως ο Fred Frith, ο Chris Cutler, ο Mark Eitzel, o Snakefinger, και οι Violent Femmes. Εδώ και λίγα χρόνια δημιούργησε τη δική της δισκογραφική εταιρία με την οποία έχει κυκλοφορήσει 7 άλμπουμ, όπου συνδυάζει τη τζαζ, το αβάν γκαρντ, το ροκ, τη μοντέρνα κλασική και έθνικ επιρροές.
Από την πρώτη στιγμή που είδε το “My Grandmother” η Custer ενθουσιάστηκε και μετά από προσπάθειες δύο ετών αγόρασε τα δικαιώματά του και ξεκίνησε την προσπάθεια να το ντύσει με το δικό της σάουντρακ. Ο Κότε Μικαμπερίτζε ήταν επηρεασμένος από το κίνημα FEKS, που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’20 από μια παρέα νεαρών εβραίων καλλιτεχνών και προσπάθησε να συνδυάσει την επαναστατική ρώσικη κουλτούρα με την αμερικάνικη τζαζ εποχή. Έτσι η Custer το βρήκε φυσικό να γράψει ένα σάουντρακ που έχει μεν ευρωπαϊκή γεύση, αλλά που κατά βάση είναι τζαζ. Για να κρατήσει το ενδιαφέρον του ακροατή/θεατή στα εξήντα πέντε λεπτά που διαρκεί η ταινία ανέθεσε σε καθέναν από το επταμελές της σχήμα να καλύψει με το όργανό του συγκεκριμένους χαρακτήρες και διαθέσεις. Αυτό βρίσκει την τέλεια εφαρμογή του όταν το συγκρότημα συνοδεύει ζωντανά την προβολή του φιλμ, αφού οι μουσικοί προσηλωμένοι στην οθόνη δεν χρειάζονται ούτε παρτιτούρα, ούτε διεύθυνση και καθένας παίζει τις φράσεις που του αναλογούν και επιταχύνει ή επιβραδύνει το τέμπο ανάλογα με την εξέλιξη κάθε σκηνής. Το επταμελές σύνολο της Beth Custer συμπληρώνουν οι: John Ettinger (βιολί), Kristina Forester (τσέλο), Chris Grady (τρομπέτα), Jan Jackson (τύμπανα, πλήκτρα), David James (κιθάρα) και Todd Sickafoose (μπάσο).
Κεντρικό πρόσωπο του φιλμ που γυρίστηκε το 1929 είναι ένας μπίζνες μάνατζερ ο οποίος απολύεται λόγω υπερβάλλοντος γραφειοκρατικού ζήλου και ανακαλύπτει ότι πρέπει να ψάξει για το κατάλληλο μέσον, μια «γιαγιά», για να καταφέρει να ξαναβρεί δουλειά. Με ανατρεπτικό χιούμορ και πρωτοποριακά για την εποχή μέσα (πάγωμα της κίνησης, κούκλες που ζωντανεύουν, εισβολή στην εικόνα κινουμένων σχεδίων), ο σκηνοθέτης σατιρίζει αλύπητα τη γραφειοκρατία. Το αποτέλεσμα φυσικά ήταν αναμενόμενο. Το φιλμ παρέμεινε απαγορευμένο για 40 χρόνια και ο δημιουργός του διώχθηκε από το σταλινικό καθεστώς. 
Το DVD “My Grandmother” κυκλοφορεί από την εταιρεία της Beth Custer μέσω της ιστοσελίδας της (www.bethcuster.com).

custerb.jpg

Συνέντευξη με την Beth Custer:

Πώς άρχισες να ενδιαφέρεσαι για τη μουσική επένδυση σε βουβές ταινίες;
Το ενδιαφέρον μου να γράφω σάουντρακ για βουβές ταινίες άρχισε με την Club Foot Orchestra. Ένα σύνολο του οποίου είμαι μέλος εδώ και 23 χρόνια. Φτιάχτηκε από τον Richard Marriot το 1983 στο Club Foot ένα πανκ κλαμπ που βρίσκεται στα περίχωρα του Σαν Φρανσίσκο. Είχα βρεθεί εκεί για ένα πάρτι γενεθλίων για τον Snakefinger και ο Richard μου ζήτησε να παίξω μαζί τους και εξακολουθώ να το κάνω 23 χρόνια μετά! Στην αρχή εμφανιζόμαστε σε κλαμπ και είχαμε στη σύνθεσή μας μερικά πνευστά και μια ρυθμ σέκξιον. Το 1986 ο Richard άρχισε να γράφει μουσική για βουβές ταινίες όπως «Το εργαστήριο του Δόκτορα Καλιγκάρι» και το «Νοσφεράτου». Αργότερα το 1989 με το «Μετρόπολις» αρχίσαμε να κάνουμε ομαδική δουλειά στη σύνθεση. Κάθε μέλος συνέθετε για ένα διαφορετικό κομμάτι της ταινίας και μετά ταιριάζαμε όλα τα μέρη μαζί. Ακόμη το 1989, έγραψα τη μουσική για μια σύγχρονη βουβή ταινία μικρού μήκους του Peter McCandless με τον τίτλο ‘Pool of Thanatos’, η οποία συμμετείχε στο φεστιβάλ Sundance. Μετά για μια σεζόν δουλέψαμε για τη σειρά κινουμένων σχεδίων Φέλιξ ο Γάτος. Ήθελα πάντα να γράψω μουσική για καρτούν από τότε που ήμουν παιδί και έβλεπα το Μπάγκς Μπάνυ ακούγοντας τη μουσική του Raymond Scott.

Πώς δουλεύεις τη μουσική μιας ταινίας; Λαμβάνεις υπόψη του την πρωτότυπη επένδυση;
Το Pacific Film Archive (PFA) μου ανέθεσε να γράψω τη μουσική για το «My Grandmother». Γνώριζαν τη δουλειά μου με την Club Foot Orchestra και με άλλα σύνολα. Είναι μια φανταστική ταινία του 1929 που ήταν απαγορευμένη από το σοβιετικό καθεστώς για πάνω από 40 χρόνια. Το PFA αγόρασε μια κόπια της τη δεκαετία του ’70 στην οποία υπήρχε μουσική επένδυση από εκείνη την εποχή, παιγμένη νομίζω από ένα γεωργιανό συγκρότημα. Όταν μου ανατέθηκε η δουλειά μου έδωσαν ένα αντίτυπο με αυτή τη μουσική αλλά δεν ήθελα να με επηρεάσει και έτσι δεν την άκουσα ποτέ προσεκτικά. Συνέθεσα με τον τρόπο που δουλεύω σε όλες τις ταινίες βλέποντάς τη πολλές φορές. Ξεχώρισα θεματικά τα τμήματα και καθόρισα το τέμπο που ταίριαζε στο καθένα. Ανέθεσα χαρακτήρες και διαθέσεις σε διαφορετικά μέλη της ορχήστρας μου. Ήθελα να συνθέσω για ένα μεγάλο σύνολο και γι αυτό έγραψα μέρη για βιολί, τσέλο, τρομπέτα, κλαρινέτο, μπάσο κλαρινέτο, πλήκτρα, τύμπανα, κιθάρα, μπάσο και έναν ηθοποιό που διαβάζει την αγγλική μετάφραση των υπότιτλων. Το 65λεπτο σάουντρακ περιλαμβάνει και στιγμές αυτοσχεδιασμού αλλά πρόκειται κυρίως για γραμμένη μουσική. Όταν παίζουμε δεν έχουμε διευθυντή ορχήστρας και κοιτάμε την οθόνη. Έτσι ξέρουμε πότε και τι παίζει ο καθένας από αυτά που βλέπουμε στην οθόνη. Κάναμε μια περιοδεία για να προωθήσουμε την κυκλοφορία του DVD στην ανατολική ακτή παίζοντας ζωντανά στη Νέα Υόρκη, τη Βαλτιμόρη και τη Βοστόνη. Ελπίζω να κάνουμε το ίδιο και στην Ευρώπη γιατί αξίζει να παρακολουθήσει κανείς αυτή τη σπάνια ταινία ακούγοντας ζωντανά μια μοντέρνα μουσική επένδυση.

Πόσο επίκαιρο πιστεύεις ότι είναι το θέμα της ταινίας;
Νομίζω ότι είναι επίκαιρο λόγω της αντιγραφειοκρατικής του πλοκής. Σατιρίζει τη γραφειοκρατία και το ότι για να βρει κάποιος μια δουλειά πρέπει να έχει ένα σύνδεσμο, «μια γιαγιά». Ακόμη οι προχωρημένες τεχνικές του παγώματος της κίνησης, της χρήσης κουκλοθέατρου και μεγάλων γωνιών της κάμερας, το κάνουν να φαίνεται περισσότερο σύγχρονο από ό,τι είναι. Ειδικά στις πρώτες σκηνές ο κύκλος με τις πόρτες που κρέμονται μου αρέσει πολύ.

Ξέρεις τι απέγινε ο σκηνοθέτης του “My Grandmother”; Διώχθηκε από το σταλινικό καθεστώς;
Από την έρευνα που έκανα δεν βρήκα να έχουν γραφτεί πολλά για τον Κότε Μικαμπερίτζε. Γνωρίζω όμως ότι έκανε και άλλες ταινίες και ότι δούλεψε και για το θέατρο. Πρόσφατα έμαθα ότι πέθανε στην εξορία.

Jazz & Tzaz, Αύγουστος 2006

Advertisements

0 Responses to “Beth Custer”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Kατηγορίες

Email me:

vagarag at freemail.gr

Αρχείο

Blog Stats

  • 26,170 hits
Μαρτίου 2007
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    Απρ. »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Αρέσει σε %d bloggers: