Janet Feder

janet-feder.jpg
Janet Feder – Fred Frith: “Ironic Universe” (Ad Hoc)
Κάθε ήχος μπορεί να γίνει μουσική
Θυμάμαι την πρώτη φορά που είδα τον Σάκη Παπαδημητρίου σε μια σόλο εμφάνισή του. Την εντύπωση που μου έκανε ο τρόπος που αντιμετώπιζε ολόκληρο το πιάνο σαν ενιαίο εκφραστικό μέσο, χρησιμοποιώντας ως ηχητική πηγή τα πλήκτρα, τις χορδές, τα ξύλινα μέρη του. Έτσι νιώθω ακούγοντας και την Janet Feder στον καινούριο της δίσκο, παρόλο που εκείνη παίζει κιθάρα και οι πειραματισμοί της είναι περισσότερο δομημένοι.

Αφήνοντας κατά μέρος όσα διδάσκονται στα ωδεία για την κιθάρα, η Feder δημιουργεί μια απίστευτη γκάμα από ήχους, με ανορθόδοξα κουρδίσματα και διάφορα αντικείμενα που προσαρμόζει πάνω στις χορδές της. Ένα πιαστράκι, ένας μεταλλικός κρίκος, μια χορδή που σύρεται δεμένη πάνω σε μια από τις χορδές της κιθάρας, σε συνδυασμό με την εξαιρετική της ακρίβεια και τεχνική, την πειθαρχία της ως κλασικής ερμηνεύτριας, τη γνώση των αρμονικών, δημιουργούν ένα αλλόκοτο ηχητικό σύμπαν. Η κλασική κιθάρα μεταμορφώνεται σε ένα έγχορδο που αποκτά και ιδιότητες ηλεκτρικού οργάνου και κρουστού, μέσα από τριβές, ταλαντώσεις, μεταλλικές δονήσεις. Με αυτή την έννοια είναι ίσως προτιμότερο να ξεκινήσει κανείς βλέποντας το DVD που συνοδεύει το “Ironic Universe” σαν μια εισαγωγή στον κόσμο της Feder, πριν περάσει στο άκουσμα του CD. Όχι τόσο γιατί θα δυσκολευτεί να προσεγγίσει τη μουσική της – ο ήχος της είναι ζεστός, οι μελωδίες συγκεκριμένες, η εξέλιξη αφηγηματική – αλλά γιατί θα διαπιστώσει με τα μάτια του τον τρόπο με τον οποίο μετατρέπει την κιθάρα σε ένα είδος «ακουστικού συνθεσάιζερ».

«Κάθε ήχος έχει τη δυνατότητα να γίνει μουσική, αν ο ακροατής επιθυμεί να τον αντιλαμβάνεται έτσι» έχει πει ο Fred Frith. Καθόλου περίεργο λοιπόν που οι δρόμοι των δύο μουσικών συναντήθηκαν στο “Ironic Universe”, που ηχογραφήθηκε στο Ντένβερ του Κολοράντο (όπου ζει η Feder), με τον Frith να συμμετέχει στα μισά από τα δώδεκα κομμάτια του άλμπουμ (τον βλέπουμε και σε μια σόλο εμφάνισή του στο DVD). Αν διστάζουμε να παραδεχτούμε πως ό,τι ακούμε προέρχεται αποκλειστικά και μόνο από την κλασική κιθάρα της Feder και την ακουστική του Frith κι αν δυσκολευόμαστε να ξεκαθαρίσουμε προς τα πού κλίνει αυτή η μουσική – την κλασική, την αβάν γκαρντ, τη φολκ, το προγκρέσιβ ροκ – είναι πολύ εύκολο να παρασυρθούμε και να κολλήσουμε στην παράξενη ομορφιά αυτού του άλμπουμ.
www.janetfeder.com

guitlapel.jpg

Συνέντευξη με την Janet Feder

Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο γεγονός ή κάποια επιρροή που καθόρισε το στυλ σου;
Το στυλ μου, ή καλύτερα αυτή η φευγαλέα ιδέα του πώς ακούγομαι, νομίζω ότι είναι μια συλλογή των μουσικών εμπειριών της ζωής μου. Από τα αγαπημένα ναυτικά τραγούδια που άκουγα από τον πατέρα μου (τα πρώτα τραγούδια που έμαθα να τραγουδώ όταν ήμουν πέντε ετών), μέχρι τα χρόνια που μεγάλωνα ακούγοντας φολκ και ροκ της δεκαετίας του ’60 και του ’70 και μέχρι να αφοσιωθώ στα δεκαπέντε μου στη μελέτη της κλασικής κιθάρας. Υπήρξαν στιγμές που με ταρακούνησαν, όταν για παράδειγμα άκουσα πρώτη φορά ένα δίσκο του Leo Kottke και αργότερα τους Thinking Plague να παίζουν ζωντανά. Μια ολόκληρη ζωή με μουσικά ακούσματα είναι γεμάτη από ηχητικές εικόνες, που τις αισθάνομαι μέσα μου σαν σχήματα. Όταν ήμουν πολύ μικρή συνήθιζα να κάθομαι κάτω από το πιάνο την ώρα που έπαιζε η μητέρα μου και μπορούσα να «δω» τη μουσική να αναβλύζει από το όργανο. Ήταν κάτι μαγικό. Δεν συνειδητοποίησα παρά αρκετά αργότερα ότι αυτός ήταν ένα ιδιαίτερος τρόπος να γνωρίσω τη μουσική.

Πώς ξεκίνησες να τοποθετείς διάφορα αντικείμενα πάνω στις χορδές της κιθάρας σου; Πώς ανέπτυξες την τεχνική σου;
Συνέβη κυριολεκτικά μια νύχτα που ασχολιόμουν διάφορα πράγματα και είχα τύψεις που δεν έπαιζα κιθάρα… Δίπλα μου βρισκόταν η κιθάρα και διάφορα αντικείμενα, χάντρες και άλλα παρόμοια. Με παρακίνησε να το κάνω ένας από τους καλύτερους φίλους μου, ο Mark Harris (μέλος των Thinking Plague), ο οποίος με έχει επηρεάσει πολύ με την προσωπικότητα και τον τρόπο σκέψης του. Μετά από ένα σχόλιό του πειραματίστηκα βάζοντας κάποια αντικείμενα πάνω στις χορδές μου. Όταν άκουσε αυτά που μπορούσα να παίζω μετά από μερικές ώρες, γέλασε. Εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησα ότι το να δημιουργώ περίεργους ήχους σε μερικές από τις χορδές της κιθάρας μου και να τους συνδυάζω με αυτούς που έπαιζα με τον κανονικό τρόπο, με έκανε να νιώθω σαν να βρήκα αυτό που έψαχνα. Όταν ο Mark γέλασε ανακάλυψα ότι βρήκα αυτό που μου έλειπε πασχίζοντας να παίξω ξένες συνθέσεις καλύτερα από άλλους που έπαιζαν τα ίδια κομμάτια. Ένιωσα πολύ ενθαρρυμένη και αισθάνθηκα όπως τότε που ήμουν παιδί και κάθε τι ήταν καινούριο. Έχοντας πίσω μου χρόνια και χρόνια μελέτης, δεξιοτεχνία και τεχνική, προσπάθησα να τα ταιριάξω όλα αυτά με τα καινούρια στοιχεία που εξερευνούσα. Άρχισα να συνθέτω κομμάτια που περιέγραφαν τόπους που ήξερα ή που φανταζόμουν. Κομμάτια που είναι μικρές ιστορίες που έγραψα με μουσική.

Με τι λέξεις θα περιέγραφες τη μουσική σου;
Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στο αεροπλάνο γυρίζοντας στο Ντένβερ από τη Νέα Υόρκη, όπου χτες έπαιξα σε ένα πολύ στενό κύκλο για 12 άτομα. Να δούμε τι λέει η φίλη μου η Jil που βρίσκεται δίπλα μου: «Η μουσική της Janet είναι ειλικρινής και αποκλειστικά δική της. Όμορφη και παράξενη». Ίσως είναι καλό και αυτό που είπα προηγουμένως: «Μικρές ιστορίες που γράφω με μουσική».

Πώς οδηγήθηκες στη συνεργασία με τον Fred Frith;
Από ένα συγκερασμό πραγμάτων, αλλά περισσότερο νομίζω ότι οφείλεται στον ίδιο τον Fred. Γνώριζα φυσικά κάποια πράγματα για τη μουσική του, όμως κυρίως τον ήξερα εξαιτίας της φήμης που έχει. Κάποια στιγμή ο Henry Kaiser έκανε μια συλλογή για την Cuneiform Records με τον τίτλο ‘156 Strings’, όπου υπήρχαν σόλο κομμάτια από πρωτοπόρους της ακουστικής κιθάρας. Ο Henry με προσκάλεσε να συμμετάσχω στο δίσκο. Είναι μια εξαιρετική ηχογράφηση που εκτός από τον Fred και τον Henry περιλαμβάνει εξαιρετική κιθαριστική μουσική από καλλιτέχνες όπως οι Richard Thompson, Raoul Bjorkenheim, Miroslav Tadic, Gyan Riley και πολλούς άλλους. Δεν είμαι σίγουρη ότι ήταν τότε που ο Fred άκουσε τη μουσική μου, αλλά νομίζω ότι ήταν η πρώτη φορά που βρεθήκαμε την ίδια στιγμή στο ίδιο μέρος και μου ζήτησε να παίξω μαζί του στο Mills College στο Όκλαντ της Καλιφόρνια, όπου διδάσκει. Δεν είχα ιδέα τι επρόκειτο να παίξουμε (τώρα ξέρω ότι ούτε και κείνος είχε!). Έτσι τον παρακολούθησα να διδάσκει, φάγαμε μαζί και μετά πιάσαμε τις κιθάρες μας και εμφανιστήκαμε μαζί σε μια συναυλία. Κάναμε μερικά χρόνια να ξανασυναντηθούμε μέχρι που τα προγράμματά μας το επέτρεψαν και τον προσκάλεσα στο Κολοράντο για να κάνουμε μερικές συναυλίες μαζί. Ηχογραφήσαμε τρεις από αυτές και μερικούς αυτοσχεδιασμούς στο στούντιο. Το “Ironic Universe” προέκυψε από ένα συνδυασμό αυτών των ηχογραφήσεων.

Υπήρξε προετοιμασία του υλικού και πρόβες πριν την ηχογράφηση;
Δεν κάναμε ούτε μια πρόβα. Απλά δεθήκαμε πολύ γρήγορα μετά από τρεις εμφανίσεις σε ισάριθμες μέρες. Κυρίως εξαιτίας του το ότι εγώ έπαιζα καλύτερα μαζί του, όταν κατάλαβα ότι αφήνοντας τον εαυτό μου ελεύθερο η μουσική γινόταν πιο ενδιαφέρουσα. Πριν ο Fred έλθει στο Ντένβερ είχα ηχογραφήσει κάποια μέρη που είχα ενορχηστρώσει, ειδικά για το ‘Heart Beat Faster’ (όπου εκείνος παίζει ένα όμορφο μέρος με το e-bow του). Όλα τα υπόλοιπα κομμάτια που παίξαμε μαζί στο CD ήταν αυτοσχεδιασμοί. Το να παίζουμε με αυτό τον τρόπο είναι μια απίστευτη αίσθηση, σαν να αναπνέουμε με την ίδια αναπνοή.

Ο Fred Frith λέει ότι όταν ανεβαίνει στη σκηνή κάνει τα πάντα για να αδειάσει το μυαλό του από ιδέες. Μόνο τότε μπορεί να συντονιστεί με τους ανθρώπους που βρίσκονται εκεί και να είναι ανοικτός και δεκτικός σε ό,τι συμβαίνει, αλλά και επινοητικός στο πώς να ανταποκριθεί και να προσφέρει μουσικές επιλογές. Συμφωνείς μαζί του;
Λατρεύω τον τρόπο που περιγράφει αυτή τη διαδικασία ο Fred. Ενσωματώνει έναν τρόπο με τον οποίο προετοιμάζεσαι για να ακούσεις και να ανταποκριθείς, που είναι άμεσος και έντιμος. Ό,τι κάνει, ακόμη κι όταν δεν κάνει τίποτα, είναι συνειδητό και αυθεντικό. Μαθαίνω πάρα πολλά παίζοντας μαζί του.

Τι εννοείς με τον τίτλο του άλμπουμ;
Είναι ειρωνικός ο κόσμος, έτσι δεν είναι; Τον πήρα από ένα σχόλιο που μου είχε πει πριν από πολλά πολλά χρόνια μια φίλη μου (η Georgia) όταν μιλούσαμε στο τηλέφωνο. Το σημείωσα για να το σκεφτώ καλύτερα. Κι αν άρχιζα να μιλώ για τον ειρωνικό κόσμο που αποτελεί η ίδια μου η ζωή, τότε αυτή δεν θα ήταν πια συνέντευξη αλλά βιβλίο!

Πιστεύεις ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον αυτοσχεδιασμό που γίνεται στο στούντιο και σε αυτόν που γίνεται πάνω στη σκηνή;
Και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται να συγκεντρώνομαι απόλυτα σε αυτό που ακούω και αυτό που παίζω. Δεν με απασχολεί ποτέ για πόσο κόσμο πρόκειται να παίξω. Είτε κάνω συναυλία, είτε βρίσκομαι στο στούντιο με μερικούς μόνο μουσικούς και έναν ηχολήπτη, αισθάνομαι ότι είναι εξίσου σημαντικό με το να έχω μπροστά μου ένα μεγάλο ακροατήριο.

Βρίσκεις χρόνο να ακούσεις τη δουλειά άλλων μουσικών; Αν ναι μπορείς να μας πεις μερικούς μουσικούς που σε εντυπωσίασε η δουλειά τους πρόσφατα;
Τον περασμένο Νοέμβριο στο φεστιβάλ 20th Music Unlimited που γίνεται στο Wels της Αυστρίας παρακολούθησα μια απίθανη συναυλία με τον Fred Frith την Carla Kihlstedt και τον Stevie Wishart. Εκεί είδα και τον τρομπονίστα Conny Bauer σε μια σόλο εμφάνιση, που με έκανε να δακρύσω. Δεν είχα ξανακούσει ποτέ κάτι παρόμοιο. Στο σπίτι ακούω τους Books, τους Notwist, την Iva Bottova, την Juana Molina. Όταν οδηγώ ακούω οτιδήποτε μου στέλνουν οι γνωστοί μου: Tool, Radiohead, συλλογές με χιπ-χοπ που μου δίνει ο ανιψιός μου. Από κιθαριστική μουσική μου αρέσει να ακούω τον Miroslav Tadic και φυσικά τους ροκ ήρωές μου της δεκαετίας του ’60 και του ’70. Στο Denver συμμετέχω σε μια ομάδα φίλων που αποκαλούμαστε «Burning Circle». Κάθε μέλος της ομάδας ένα μήνα του χρόνου αναλαμβάνει να φτιάξει μια συλλογή και να τη στείλει στους υπόλοιπους. Είναι καταπληκτικό να παίρνεις στα χέρια σου μια τέτοια συλλογή κάθε μήνα, μια ευκαιρία να εντυπωσιάσει ο ένας τον άλλο και να του μάθει νέα πράγματα.

Jazz & Tzaz, Απρίλιος 2007

Advertisements

0 Responses to “Janet Feder”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Kατηγορίες

Email me:

vagarag at freemail.gr

Αρχείο

Blog Stats

  • 26,228 hits
Απρίλιος 2007
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Μαρ.   Μάι. »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30  

Αρέσει σε %d bloggers: