Επιστροφή στο τρομπόνι

ryankeberle.jpgballen2006.jpgthe-crab.jpg

Το τρομπόνι ήταν πρωταγωνιστικό όργανο και στις μπάντες παρελάσεων της Νέας Ορλεάνης και στις μεγάλες ορχήστρες σε ολόκληρη την περίοδο του swing. Είναι χαρακτηριστικό ότι η πρώτη μαύρη ορχήστρα της Νέας Ορλεάνης που ηχογράφησε δίσκο ήταν αυτή του τρομπονίστα Kid Ory το 1922, αλλά και το ότι μερικές από τις πιο δημοφιλείς big band του swing, όπως του Tommy Dorsey και του Glenn Miller, είχαν για leader τρομπονίστες. Με το τέλος της εποχής εκείνης, την έλευση του bebop, το οποίο παιζόταν από μικρά σχήματα και την για διάφορους λόγους (με κυριότερο τον οικονομικό) παρακμή των μεγάλων συνόλων, άρχισε να περιορίζεται και ο ρόλος του τρομπονιού.

Ο J.J. Johnson ενέταξε γρήγορα στο παίξιμο του τρομπονιού την επανάσταση που έφερε το bebop και τον ακολούθησαν πολύ μεγάλοι σολίστες όπως ο Curtis Fuller, ο Frank Rosolino, o Jimmy Knepper, αλλά και μουσικοί όπως ο Bob Brookmeyer και ο Slide Hampton, που εκτός από βιρτουόζοι ήταν σπουδαίοι συνθέτες και bandleaders. Αργότερα η δημιουργική σκηνή της δεκαετίας του ’60 ανέδειξε αυτοσχεδιαστές σαν τον Grachan Moncur, τον Roswell Rudd, τον Albert Mangelsdorff, αλλά και σήμερα έχουμε εξαιρετικούς τρομπονίστες όπως ο Ray Anderson, o Gary Valente, o George Lewis, o Frank Lacy, ο Robin Eubanks. Παρόλα αυτά είτε εξαιτίας της εμφάνισής του, είτε λόγω του ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να το κατακτήσεις, το τρομπόνι δεν είναι πρώτη επιλογή ούτε για το κοινό, ούτε για τους ίδιους τους μουσικούς. «Οι σαξοφωνίστες παίρνουν τα κορίτσια και οι τρομπετίστες τα λεφτά» είχε πει ο Bob Brookmeyer, για να συμπληρώσει ο Ray Anderson «για μένα έχει μεγάλη σημασία να ξεπερνώ το θέμα της τεχνικής. Είναι αδύνατον να παίζεις τρομπόνι και να μη σου έχει γίνει ψύχωση η τεχνική, γιατί είναι ένα πολύ δύσκολο όργανο».
Η ύπαρξη νέων ταλαντούχων παιδιών όπως o Ryan Keberle, ο Brian Allen και ο Joe Fiedler, που φέρνουν το τρομπόνι στην πρώτη γραμμή, είναι ένδειξη όχι μόνο για τις δυνατότητες αυτού του οργάνου, αλλά και για το ότι έχει πολλά ακόμη να συνεισφέρει στην εξέλιξη της τζαζ.

ryan-keberle.jpg
Ryan Keberle: “Double Quartet” (Alternate Side Records)
Στα εικοσιέξι του ο Ryan Keberle έχει καθιερωθεί ως session μουσικός στη Νέα Υόρκη, ιδίως από τη δουλειά του με δυο από τις πιο διάσημες μεγάλες ορχήστρες, τη Maria Schneider Orchestra και τη Lincoln Center Jazz Orchestra υπό τον Wynton Marsalis. Στο προσωπικό του ντεμπούτο διακρίνουμε δύο βασικά χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι το πόσο έχει επηρεαστεί από τον ήχο των μεγάλων συνόλων και την αδυναμία του για τα χάλκινα. Αυτό τον οδήγησε στην επιλογή να χρησιμοποιήσει ένα διπλό κουαρτέτο που αποτελείται από το τρομπόνι του και ένα κλασικό rhythm section (πιάνο, μπάσο, τύμπανα) και μια τετράδα χάλκινων (τρομπέτα, 2ο τρομπόνι, γαλλικό κόρνο και τούμπα). Τα πέντε πνευστά χάρη στην ενορχηστρωτική ικανότητα του Keberle, δημιουργούν μεγάλη πολυφωνία, πολύ μεγάλο πλούτο συνδυασμών και ηχοχρωμάτων που αρκετά συχνά ακούγονται σαν να προέρχονται από ένα μεγαλύτερο σύνολο. Το δεύτερο χαρακτηριστικό του CD είναι ο σφαιρικός τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει ο Keberle το τζαζ ρεπερτόριο. Αυτή την εντύπωση δίνουν τα τέσσερα κομμάτια που επέλεξε να διασκευάσει, δηλαδή το “Norwegian wood’ και το “Blackbird” των Beatles, το “Children of the night” του Wayne Shorter (από το “Mosaic” του Art Blakey) και το “29 Palms”, που ήταν ένα σόλο πιάνο κομμάτι του Brad Mehldau από το “Places”. Οι διασκευές αυτές μαζί με πέντε συνθέσεις του τρομπονίστα γίνονται ένα ομοιογενές και βατό σύνολο, αλλά γεμάτο λεπτομέρειες και κρυμμένες ομορφιές που χρειάζονται χρόνο και προσοχή από τον ακροατή για να τις ανακαλύψει. Όσο για την ποιότητα του Keberle ως σολίστα, ανήκει στην παλιά σχολή με τον καθαρό, μελωδικό και έντεχνο ήχο του J.J. Johnson και των μεταγενέστερών του, όπως ο Steve Turre και ο Wycliffe Gordon, που ήταν και δάσκαλοί του.
www.ryankeberle.com

brian-allen-tony-malaby-tom-rainey.jpg
Brian Allen, Tony Malaby, Tom Rainey: “Synapse” (Braintone Records)
Πέμπτο άλμπουμ στη δική του ανεξάρτητη εταιρία για τον τεξανό Brian Allen που φαίνεται ότι έχει κόλλημα με τους γρίφους και τους αναγραμματισμούς. Το όνομα της εταιρίας έχει προκύψει από αναγραμματισμό του ονόματός του (Brain – Brian). Από κάποιο αναγραμματισμό, που αδυνατούμε να προσδιορίσουμε, φαίνεται να προέκυψαν και οι τίτλοι όλων των κομματιών του CD. Όσο για τον τίτλο του άλμπουμ (Synapse – σύναψη), προέρχεται από τον όρο που χρησιμοποιείται στη βιολογία για τα σημεία επαφής των νευρικών κυττάρων μεταξύ τους και με τα άλλα είδη κυττάρων, μέσω των οποίων εξασφαλίζεται η ανταλλαγή των πληροφοριών. Στον εγκέφαλο (brain) υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός συνάψεων. Μέσα από αυτό το περίγραμμα γεννήθηκαν οι αυτοσχέδιες συνθέσεις αυτού του χωρίς μπάσο τρίο με τον Allen στο τρομπόνι, τον Tony Malaby στο σαξόφωνο και τον Tom Rainey στα τύμπανα. Οκτώ ομαδικοί αυτοσχεδιασμοί χωρίς χειροπιαστό θέμα, χωρίς σταθερό ρυθμό, χωρίς συγκεκριμένη δομή, αλλά που με τη λογική του call and response ανοίγονται ελεύθερα σε πολλαπλές κατευθύνσεις. Κάποια ιδέα που δηλώνει ένας από τους τρεις μέσω των σημείων επαφής και της ανταλλαγής των πληροφοριών, αποκωδικοποιείται και γίνεται αντικείμενο επεξεργασίας και αδιάκοπων παραλλαγών από τους υπόλοιπους και με αυτό τον τρόπο η μουσική οδηγείται διαρκώς σε νέους χώρους.
www.braintone.com

joe-fiedler-trio.jpg

Joe Fiedler Trio: “The Crab” (Clean Feed Records)
Ο Joe Fiedler δεν είναι απλά ένας χαρισματικός τρομπονίστας, που μπορεί να γεφυρώσει το χάσμα που χωρίζει τον Wynton Marsalis από τον Anthony Braxton και τη σάλσα της Celia Cruz από τη big band της Satoko Fujii (έχει παίξει με όλους τους). Είναι και ένας μάστερ στα multiphonics, την περίπλοκη δηλαδή τεχνική που ανέπτυξαν ο Albert Mangelsdorff και ο Paul Rutherford, με την οποία τη στιγμή φυσούσαν μια νότα στο τρομπόνι, τραγουδούσαν και μια άλλη, προσπερνώντας με αυτό τον τρόπο το θέμα της μονοφωνίας και δίνοντας νέες δυνατότητες και διευρυμένο ρόλο στο όργανό τους.
Αν και το προηγούμενο CD του Fiedler ήταν αφιερωμένο αποκλειστικά στη μουσική του Mangelsdorff, ενώ το καινούριο “The Crab” περιλαμβάνει μόνο δικές του συνθέσεις, τα δύο άλμπουμ κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με ένα ανάλογο τρίο που έχει τον ίδιο μπασίστα – τον John Hebert – και τον έξοχο ντράμερ Michael Sarin (Thomas Chapin, Ben Allison) στη θέση του Mark Ferber. Άλλωστε δεν παραλείπει να αναφερθεί και πάλι στο μεγάλο γερμανό τρομπονίστα σε δύο κομμάτια (“For Albert”, “A Frankfurter In Caracas”). Οι μεγάλες ταχύτητες, το φάνκι μπητ και το χαλαρό τέμπο εναλλάσσονται με την ίδια συχνότητα με την οποία περνά η σκυτάλη του αυτοσχεδιασμού στα χέρια κάθε μέλους του τρίο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαρκούς περιστροφικής κίνησης είναι το τρίλεπτο “Don’t impede the stream”, ένα ιλιγγιώδες φρη-μποπ όπου μετά το θέμα κάθε μουσικός παίζει μόνος του μερικά τετράμετρα για να συνεχίσουν όλοι μαζί σε ένα κρεσέντο ομαδικού αυτοσχεδιασμού, καθώς παρεμβάλλονται κάποιες στιγμές χαλαρού φανκ με συγχορδίες από το τρομπόνι, που αφήνουν τη μουσική (και τον ακροατή) να πάρει μερικές ανάσες. Στο “Trout Stream” τα σκουπάκια του Sarin και οι δυνατές οστινάτο γραμμές του Hebert δημιουργούν μια γκρούβι ρυθμική βάση πάνω στην οποία ο Fiedler δείχνει την ικανότητά του στο παίξιμο με σουρντίνα, θυμίζοντας τον τρόπο με τον οποίο μιμείται την ομιλία ο Ray Anderson, ενώ στο “For Albert” ο Fiedler, πάνω σε ένα ρυθμό που στήνεται από τα πιατίνια και τις βαριές μακρόσυρτες νότες του κοντραμπάσου, αποτίνει φόρο τιμής στον Mangelsdorff με μια εντυπωσιακή επίδειξη πολυφωνίας.
www.joefiedler.com

Jazz & Tzaz, Μάρτιος 2008

Advertisements

0 Responses to “Επιστροφή στο τρομπόνι”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Kατηγορίες

Email me:

vagarag at freemail.gr

Αρχείο

Blog Stats

  • 26,228 hits
Μαρτίου 2008
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Φεβ.   Απρ. »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Αρέσει σε %d bloggers: