Bruno Råberg

bruno-raberg-photo-1

Δομημένη ελευθερία
Συνέντευξη του μπασίστα Bruno Råberg με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του καινούριου του δίσκου “Lifelines”
Μια υποτροφία που τον έφερε στο New England Conservatory της Βοστόνης, στάθηκε η αφορμή για το σουηδό μπασίστα Bruno Råberg να ξεκινήσει τη σπουδαία, αν και όχι στην πρώτη γραμμή της δημοσιότητας, ακαδημαϊκή και καλλιτεχνική του καριέρα στην Αμερική. Σαν δάσκαλος δουλεύει εδώ και πάνω από 20 χρόνια στο Berklee, σαν σέσιονμαν έχει συνεργαστεί με δεκάδες μεγάλα ονόματα (Jerry Bergonzi, Sam Rivers, Bob Moses, Mick Goodrick, Bob Mintzer, John Medeski) και σαν ηγέτης έχει ηχογραφήσει 6 εξαιρετικά άλμπουμ.

lifelinesΤελευταία του δουλειά είναι το διπλό “Lifelines” που όπως και οι υπόλοιπες κυκλοφορεί από τη δική του εταιρεία OrbisMusic. Αντί των μουσικών που ήταν σταθεροί συνεργάτες του τα προηγούμενα χρόνια, σε αυτό το διπλό άλμπουμ το γκρουπ του περιλαμβάνει για πρώτη φορά τον σαξοφωνίστα Chris Cheek, τον κιθαρίστα Ben Monder και τους ντράμερ Ted Poor και Matt Wilson. Δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που έκανε τον μπασίστα να ξεχωρίσει τα κομμάτια των δύο CD (το πρώτο τιτλοφορείται μπλε και το άλλο κόκκινο). Διακρίνονται όμως εύκολα οι 15 συνθέσεις του από τους 8 ομαδικούς αυτοσχεδιασμούς – τέσσερις στη σειρά προς το τέλος κάθε CD – που προέκυψαν στο στούντιο χωρίς καμιά προετοιμασία. Όπως είναι φυσικό οι συνθέσεις θέτουν ένα μελωδικό θέμα και ένα συγκεκριμένο αρμονικό πλαίσιο, ενώ τα αυτοσχέδια κομμάτια ξεκινούν με ένα λίγο-πολύ αφηρημένο σκαρίφημα από κάποιο από τα όργανα, που συμπληρώνεται και παραλλάσσεται στην πορεία από όλα μαζί. Δεν διαφέρουν όμως ούτε από άποψη ύφους, ούτε ως προς την ελευθερία επιλογών που αφήνουν στους αυτοσχεδιαστές. Τα περισσότερα κομμάτια δεν έχουν μελωδίες που μένουν εύκολα στο μυαλό, αλλά δουλεύουν «σε βάθος χρόνου» και ντυμένες με σύνθετες αρμονίες και ρυθμούς παίρνουν τη μορφή ασκήσεων ύφους. Υπάρχουν όμως και άλλα όπως το νοσταλγικό “Ballad For Summer’s End” που έχει τη δομή και την έκφραση μιας κλασικής τζαζ μπαλάντας, η πρωτότυπη διασκευή του γνωστού “Nardis” που με μια φάνκι γραμμή του κοντραμπάσου μεταμορφώνεται στο “Cow’s Tail” του Råberg, ή η τύπου Bill Frisell αμερικάνα του “New Land”. Πιο απρόβλεπτος από την παρέα εμφανίζεται ο Ben Monder που δείχνει πολλά πρόσωπα κινούμενος με μεγάλη ευελιξία μεταξύ φιούζον (“Agog”, “Gymnastics/Skyscapes”), καθαρού τζαζ ήχου (“Candescence”, “Lifelines”), προγκρέσιβ ροκ (“An Afternoon By The Meadow”), ενώ κάπου-κάπου, κυρίως με τον τρόπο που παίζει τα ακόρντα (“Doxian”, “Dream Walker”) θυμίζει πολύ τον Bill Frisell.
www.brunoraberg.com

bruno-raberg-photo-2

Στους προηγούμενους δίσκους σου συμμετείχε ένας σταθερός πυρήνας μουσικών (Marcello Pellitteri, Ole Mathisen, Allan Chase, Phil Grenadier). Μίλησέ μας για την επιλογή των μουσικών στο καινούριο άλμπουμ.
Είχα την ευκαιρία να παίξω μερικές φορές με τον Ben Monder στο γκρουπ του σαξοφωνίστα Donny McCaslin και ενθουσιάστηκα με το παίξιμό του. Τον άκουγα μέσα μου να παίζει και τη δική μου μουσική και έτσι τον κάλεσα σε αυτή την ηχογράφηση. Η ερμηνεία και οι συνθέσεις του είναι διαρκής πηγή έμπνευσης για μένα. Πιστεύω ότι είναι μια από τις πιο ξεχωριστές φωνές της κιθάρας σήμερα. Με τον Chris (Cheek) δεν είχα ξαναπαίξει, αλλά τον ήξερα από τον καιρό που ήταν στο Berklee. Παίζει κι αυτός με μοναδικό τρόπο το όργανό του, πολύ λυρικά και ατμοσφαιρικά. Τον Matt (Wilson) τον ήξερα από τότε που ήταν στη Βοστόνη και ήταν μεγάλη χαρά να ξαναβρεθώ μαζί του. Με τον Ted (Poor) δεν είχαμε ξανασυνεργαστεί αλλά τον είχα ακούσει στο τρίο του Ben. Ήταν ρίσκο να μπούμε στο στούντιο χωρίς να έχω παίξει ούτε νότα με μερικούς από τους μουσικούς, αλλά ήξερα ότι γνωρίζονταν μεταξύ τους και ότι όλοι ήταν πεπειραμένοι ακροατές. Στην αυτοσχεδιαζόμενη μουσική δίνω μεγάλη σημασία στο θέμα του να ακούς και αισθάνομαι όταν ο καθένας ακούει πραγματικά τι παίζουν οι υπόλοιποι η μουσική αποκτά μια νέα διάσταση.

Είχες εκείνους στο μυαλό σου όταν συνέθετες το υλικό αυτό του άλμπουμ;
Και ναι και όχι. Περίπου τα μισά κομμάτια είχαν γραφτεί πριν σκεφτώ τη συγκεκριμένη ηχογράφηση, αλλά φυσικά η επιλογή των συνθέσεων έγινε έχοντας στο μυαλό εκείνους. Νομίζω ότι κάποιες φορές έχει ενδιαφέρον να διαλέγεις κομμάτια που δεν προορίζονται για τους συγκεκριμένους μουσικούς για να δεις τι μπορούν να κάνουν με αυτά και πόσο διαφορετικό αποτέλεσμα απ’ αυτό που φανταζόσουν μπορεί να προκύψει. Αυτοί οι μουσικοί είναι τόσο ευέλικτοι που κάνουν δικό τους ό,τι τους δώσεις βάζοντας μέσα του τον εαυτό τους.

Στη μουσική σου υπάρχει μεγάλη ελευθερία μέσα στη φόρμα. Πού ισορροπούν ελευθερία και δομή;
Εξισορροπώ την ελευθερία και τη δομή αφήνοντας πολύ ανοικτά τα αυτοσχεδιαζόμενα μέρη των κομματιών, περιορίζοντας τις προσχηματισμένες ιδέες για το πώς θα είναι τα σόλο. Είναι θέμα του να ακούς και να αντιδράς. Ακόμη και σε ένα μέρος με εντελώς δομημένα σόλο μπορεί να υπάρχει μεγάλη αίσθηση ελευθερίας όταν κάθε μουσικός ακούει και αντιδρά σε αυτά που παίζουν οι υπόλοιποι.

Ο τίτλος του άλμπουμ και οι τίτλοι αρκετών κομματιών δείχνουν να προέρχονται από έντονες εμπειρίες.
Το «Lifelines» από το οποίο πήρε τον τίτλο το άλμπουμ το έγραψα για τη μεγαλύτερη αδελφή μου την Erika όταν τελείωνε στο σχολείο και έφευγε για το πανεπιστήμιο. Ήταν ένα έντονο συναίσθημα να την βλέπω να κάνει αυτή την κίνηση. Ο αρχικός του τίτλος ήταν “Journey”, αλλά μου φαινόταν πολύ τυποποιημένος και έψαχνα για κάτι διαφορετικό. Ύστερα κοιτάζοντας τον πίνακα της Magdalena Fernandez που χρησιμοποίησα για το εξώφυλλο του CD αναζητούσα έναν τίτλο που θα του ταίριαζε. Δείχνει όλες αυτές τις ενδιαφέρουσες γραμμές και έτσι μου ήλθε στο μυαλό η λέξη «Lifelines». Η μουσική ήταν και συνεχίζει να αντιπροσωπεύει τις γραμμές της ζωής και σκέφτηκα ότι η λέξη αυτή ταιριάζει και σε ένα κομμάτι που έγραψα για την κόρη μου, με την έννοια ότι με τις ζωές μας δημιουργούμε μια γραμμή. Το “Elegy” το έγραψα έχοντας στο μυαλό για έναν παλιό μου μαθητή στο Berklee όταν βρισκόταν σε κώμα, χτυπημένος από ένα αυτοκίνητο που οδηγούσε κάποιος μεθυσμένος.

Οκτώ από τα κομμάτια είναι εντελώς αυτοσχέδια. Μίλησέ μας για τον τρόπο που δουλεύει ένας ομαδικός αυτοσχεδιασμός στο στούντιο. Τι υλικό έδωσες στους μουσικούς πριν την ηχογράφηση;
Οι οκτώ ομαδικοί αυτοσχεδιασμοί ηχογραφήθηκαν σαν σουίτες που καθεμιά τους είχε τέσσερα μέρη. Το μόνο πράγμα για το οποίο είχαμε συνεννοηθεί ήταν ότι κάθε μέλος του γκρουπ θα ξεκινούσε από ένα μέρος. Αποφασίσαμε τη σειρά και τα ηχογραφήσαμε χωρίς ενδιάμεσες παύσεις. Στην ουσία κάθε μουσικός αποφάσισε ποιο θα ήταν το θέμα στο δικό του κομμάτι.

Πώς εξελίσσεται με το χρόνο το συνθετικό σου στυλ; Πόσο το επηρεάζει η επαφή με τους μαθητές και τους νέους μουσικούς;
Προσπαθώ πάντα να βελτιώνομαι και να κοιτάζω μπροστά. Προσπαθώ όσο μπορώ να μην είναι προβλέψιμο το γράψιμό μου, όσο και ο προγραμματισμός μιας ηχογράφησης, καθώς ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός μπορεί κι αυτός να γίνει πολύ προβλέψιμος. Νομίζω ότι έτσι συμβαίνει στο “New Land”, που είναι εντελώς απλό κομμάτι όπως και στο «Ballad for Summer’s End». Μου έκανε και μένα εντύπωση ότι έφερα στο στούντιο αυτά τα κομμάτια, αλλά όταν έρχεται η ώρα της ηχογράφησης βάζω μέσα τους αυτό που βγαίνει μέσα από την ψυχή μου.

Πιστεύεις ότι η τζαζ εκπαίδευση στην Ευρώπη έχει φτάσει σε εφάμιλλο επίπεδο με αυτό των μεγάλων σχολών της Αμερικής;
Δεν γνωρίζω πολύ καλά το επίπεδο της εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Αυτό που ξέρω είναι ότι υπάρχουν εκεί πολλοί σπουδαίοι μουσικοί. Θα έλεγα ότι αυτή τη στιγμή το επίπεδο είναι αντίστοιχο, αλλά η συστηματική διδασκαλία της τζαζ ξεκίνησε στην Αμερική και έτσι υπάρχει μεγαλύτερη συνέχεια. Πολλοί από τους πρώτους δασκάλους της τζαζ στη Σουηδία ήταν απόφοιτοι του Berklee College of Music και στήριξαν τη διδασκαλία τους στις μεθόδους του, μερικές φορές ακόμη και κοπιάροντας το υλικό τους.

Πόσο διαφορετικός πιστεύεις ότι είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουν και σέβονται τους καλλιτέχνες της τζαζ στην Ευρώπη σε σχέση με την Αμερική;
Ειδικά στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 υπήρχε μεγάλη διαφορά. Τα πράγματα έχουν αλλάξει τώρα αλλά ξέρω πολλά από τα μεγαλύτερα ονόματα της τζαζ που βρίσκουν ευκολότερο να κλείσουν μια περιοδεία στην Ευρώπη και την Ιαπωνία παρά στην Αμερική. Νομίζω ότι στην Ευρώπη η τζαζ ήταν περισσότερο συναυλιακή μουσική ενώ στην Αμερική μουσική για διασκέδαση και χορό. Δεν κριτικάρω κανένα από τα δύο, αλλά ήταν προφανώς ευκολότερο να βρεις χρηματοδότηση και να πληρωθείς καλύτερα στον κόσμο των συναυλιών. Πιστεύω ότι στην Ευρώπη η τζαζ θεωρούνταν σε σταθερή βάση εφάμιλλη της κλασικής πολύ νωρίτερα και από πολύ μεγαλύτερο ακροατήριο, ενώ στην Αμερική αυτό άργησε αρκετά να συμβεί.

Τι επίδραση έχει στη τζαζ η κρίση που υπάρχει στη μουσική βιομηχανία;
Ποια κρίση; Όντας ένας καλλιτέχνης που κάνει τη δική του ανεξάρτητη αυτοσχεδιαζόμενη δημιουργική μουσική είναι σα να βρίσκομαι πάντοτε μέσα στην κρίση (γέλια). Ποτέ δεν υπήρξε κάποια εταιρεία ή κάποιου είδους υποστήριξη για τη μουσική μου κι έτσι δεν βλέπω καμιά διαφορά. Αντίθετα νομίζω ότι τώρα με το Ίντερνετ λειτουργώντας μόνος μου μπορώ να φτάνω στους ακροατές σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Τι προσδοκίες φέρνει στους καλλιτεχνικούς κύκλους η υποψηφιότητα του Μπάρακ Ομπάμα στις αμερικάνικες εκλογές;
Ο Ομπάμα φέρνει ελπίδα σε πολύ κόσμο, όχι μόνο στους καλλιτέχνες. Οι ρεπουμπλικάνοι χρόνια τώρα προσπάθησαν να περικόψουν τη χρηματοδότηση των τεχνών, καθώς και του δημόσιου ραδιοφώνου και της τηλεόρασης που είναι οι μόνοι μη κερδοσκοπικοί σταθμοί για την ενημέρωση και τον πολιτισμό.

Jazz & Tzaz, Νοέμβριος 2008

Advertisements

0 Responses to “Bruno Råberg”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Kατηγορίες

Email me:

vagarag at freemail.gr

Αρχείο

Blog Stats

  • 26,228 hits
Νοέμβριος 2008
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Οκτ.   Δεκ. »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Αρέσει σε %d bloggers: