Lisa Sokolov

lisa sokolov

Ανοίγοντας κόσμους με τα τραγούδια

Οι τραγουδιστές είναι εκείνοι που συνήθως γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην jazz και την εμπορική μουσική και ελάχιστους από αυτούς τους συνδέουμε με τη  free jazz. Ενώ μπορούμε να δεχτούμε τα πιο ακραία πράγματα όταν παίζονται με όργανα, σπάνια συμβαίνει το ίδιο όταν έχουμε να κάνουμε με μια φωνή. Ίσως γιατί η φωνή είναι μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης, λέει η Lisa Sokolov, και όταν βγάζει δυνατά συναισθήματα τα μεταφέρει πιο άμεσα σε μας, κι αυτό μας φοβίζει.

Όταν η Lisa Sokolov ερμηνεύει ένα τραγούδι προσπερνά στυλιστικούς κανόνες και αρμονικούς περιορισμούς, απομακρύνει κάθε τι περιττό και μπαίνει στην καρδιά της μελωδίας. Απ’ τον ψίθυρο στην εκκωφαντική κορώνα κι από τα γκόσπελ φωνητικά στο ιδιόμορφο σκατ της, όποιο κομμάτι περνά μέσα από τη φωνή της μεταμορφώνεται, αποκτά νέα ζωή και δύσκολα ξεχωρίζει από τις δικές της συνθέσεις.

a quiet thingΤης αρέσει να δουλεύει με ένα κόνσεπτ σε κάθε της άλμπουμ, μια κοινή ιδέα, ένα δεσμό, μια ατμόσφαιρα που αναδύεται τραγούδι με το τραγούδι: τις παρουσίες που βρίσκονται παντού αναμένοντας να αποκαλυφθούν στο “Presence” (2003), τη λαχτάρα, τη λεπτότητα, τη σιωπή στο καινούριο της CD “A Quiet Thing”. Συνήθως έχει δίπλα της μεγάλους αυτοσχεδιαστές σαν τον πιανίστα John DiMartino, τον μπασίστα Cameron Brown και τον ντράμερ Gerry Hemingway, αλλά πολύ συχνά της αρκεί να συνοδεύει η ίδια τον εαυτό της με έναν υποτυπώδη τρόπο παίζοντας μερικά σκόρπια ακόρντα στο πιάνο. Μαθήτρια του Jimmy Lyons, του Milford Graves και του Bill Dixon στα πάνω από 30 χρόνια που ζει και δουλεύει στη Νέα Υόρκη έχει συνεργαστεί με μουσικούς όπως ο Cecil Taylor, ο Rashied Ali και ο William Parker. Επιλέγοντας την περιπέτεια και τον πειραματισμό αντί του παραδοσιακού ρόλου-βιτρίνα μπροστά από μια ορχήστρα, ανήκει στη μικρή εκείνη ομάδα από τραγουδίστριες σαν την Jeanne Lee, την Ellen Christi ή την Diamanda Galas, που χρησιμοποιούν τη φωνή τους σαν όργανο ελεύθερου αυτοσχεδιασμού. Η Lisa Sokolov είναι επίσης μουσικοθεραπεύτρια, έχει επινοήσει μια μέθοδο που την αποκαλεί Embodied VoiceWork, την οποία και διδάσκει στο ομώνυμο Ινστιτούτο και στο τμήμα πειραματικού θεάτρου του Tisch School of the Arts της Νέας Υόρκης.

www.lisasokolov.com

Συνέντευξη με τη Lisa Sokolov

Γιατί κατά τη γνώμη σου το κοινό μπορεί να εκτιμήσει την ορχηστρική μουσική όταν γίνεται ακραία, αλλά όταν έχει φωνητικά συνήθως την προτιμά να κινείται σε πιο οικείο έδαφος;

Νομίζω ότι όταν η μουσική παίζεται με όργανα μετακινείται κατά ένα βήμα. Η φωνή είναι πολύ κοντά μας, αγγίζει μια πολύ βαθιά θέση στην ταυτότητά μας. Είναι δύσκολο να αποκόψουμε τον εαυτό μας από ένα έντονο συναίσθημα που βγαίνει από μια άλλη ανθρώπινη ύπαρξη. Ίσως μας τρομάζει λίγο γιατί προκαλεί και σε μας δυνατά συναισθήματα. Ακόμη πιστεύω ότι μπορεί να αποτελεί πρόκληση στα πολιτισμικά πρότυπα όταν ακούμε μια δυνατή γυναικεία φωνή που δεν είναι και τόσο δαμασμένη και προβλέψιμη.

Αν και οι περισσότεροι τραγουδιστές έχουν αφηγηματική προσέγγιση, νομίζω ότι εσύ επικεντρώνεσαι στο να εκφράζεις τέτοια έντονα συναισθήματα.

Θα έλεγα ότι συμφωνώ. Βεβαίως για μένα το τραγούδι συνδέεται με την έκφραση του συναισθήματος και του πώς είναι να είσαι άνθρωπος. Μ’ αρέσει να σκέφτομαι ότι υπάρχει μια αφηγηματική γραμμή στην κίνηση μέσω του συναισθήματος, είναι όμως ξεκάθαρο ότι όταν τραγουδώ δεν περιγράφω κάτι, αλλά στοχεύω να ζω στο επίκεντρο εκείνου για το οποίο τραγουδώ.

Η αγάπη σου για τη μουσική του John Coltranes σε οδήγησε στο Bennington College στο Vermont, όπου δίδασκε ο Jimmy Garrison. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τη μαθητεία σου δίπλα στους μεγάλους αυτοσχεδιαστές που δίδασκαν εκεί;

Πράγματι πήγα στο Bennington εξαιτίας του Jimmy Garrison, αλλά δεν πρόλαβα να μελετήσω μαζί του (σημ. ο Jimmy Garisson πέθανε τον Απρίλιο του 1976). Όμως μελέτησα και έπαιξα με τους μεγάλους Jimmy Lyons, Milford Graves και Bill Dixon. Όλοι αυτοί οι υπέροχοι μουσικοί φυσικά επηρέασαν την εξέλιξή μου σαν δημιουργικής μουσικού. Αν και τραγουδούσα τζαζ και πριν πάω στο Bennington, ήμουν μάλλον μια σοβαρή κλασική τραγουδίστρια και πιανίστα. Όσο προσέγγιζα τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό έπρεπε να εγκαταλείψω όσα είχα μάθει και να ξεκινήσω απ’ την αρχή, δουλεύοντας με ένα άλλο κομμάτι του εαυτού μου. Ήταν υπέροχο.

Ο Jimmy Lyons με υποστήριξε και με ενθάρρυνε βαθιά. Έγραφε μουσική που χρειαζόταν μήνες για να τη μάθει κανείς, καθώς ήταν περίπλοκη και ρευστή. Παίζαμε αυτά που έλεγε και μας έπαιρνε 20 λεπτά για να παίξουμε κάτι που θα τον έκανε να ξεκινήσει την πτήση του που διαρκούσε με απόλυτη ακρίβεια 3 λεπτά.

Ο Bill Dixon μου έδωσε πολλή δύναμη. Ήμουν χωρίς μικρόφωνο ανάμεσα στα πνευστά. Με έβαλε να στέκομαι ανάμεσα στα τρομπόνια και τα σαξόφωνα και με αυτό τον τρόπο άνοιξε το μυαλό και τα αυτιά μου.

Ο Milford Graves μου δίδαξε τη φύση του χρόνου. Έπαιζα μαζί του τύμπανα. Μου έδινε κάποια μέρη και με έβαζε να τα παίζω για ώρες. Μοιραζόμαστε ένα κοινό ενδιαφέρον για τις λεπτές αποχρώσεις του ήχου πάνω στο ανθρώπινο σώμα και περάσαμε πολλή ώρα μελετώντας τους. Φέτος τραγουδώ την ίδια μέρα που εμφανίζεται και εκείνος στο The Vision Festival (σημ. στις 13 Ιουνίου στο Abrons Arts Center της Νέας Υόρκης). Τι τιμή για μένα να είμαι στο ίδιο πρόγραμμα με το δάσκαλό μου!

Επίσης μελέτησα με τον εξαιρετικό Frank Baker, που τραγουδούσε στη Metropolitan Opera. Έξι μήνες πριν πάω στο Bennington έπαθε ένα σοβαρό εγκεφαλικό και από τότε δεν μπορούσε να τραγουδά και να μιλά. Αυτό το γεγονός με έκανε να σταματήσω να μιμούμαι τον τρόπο που τραγουδούσε, τόσο εκείνος όσο και οποιοσδήποτε άλλος. Έτσι βρήκα το δικό μου ήχο. Ο Frank ήταν ένα λαμπρό φως επιβεβαίωσης και θετικής υποστήριξης των εξερευνήσεών μου, που με έμαθε να παρατηρώ τις λεπτομέρειες της ανθρώπινης φωνής.

Στη φωνή σου διακρίνει κανείς μια ποικιλία από επιρροές, από την Betty Carter και τη Nina Simone ως την Janis Joplin και την Diamanda Galas. Ποιες είναι οι τραγουδίστριες που θαυμάζεις περισσότερο;

Από αυτές που ανέφερες θα έλεγα ότι η πιο δυνατή επιρροή είναι αυτή της Betty Carter. Πήγαινα συχνά και την άκουγα στο Five Spot και το Village Vanguard. Ήταν μια δροσερή, δυναμική και συναρπαστική γυναίκα. Πολύ ανοικτή και άφοβη. Εξαιρετική. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι τραγουδιστές που θαυμάζω όπως ο Nusrat Fateh Ali Khan, η Nancy Wilson, η Laura Nyro, η Mercedes Sosa, καθώς και πολλοί από τους μεγάλους τραγουδιστές του γκόσπελ και του φλαμένκο. Ακόμη έχω επηρεαστεί από μουσικούς όπως ο Rashaan Roland Kirk, οEric Dolphy και ο Miles.

Ο τρόπος που τραγουδάς δείχνει σαν να ακούς κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι γραμμένο. Ότι αυτό που προκαλεί τη φαντασία και τις αναζητήσεις σου βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια.

Η γραμμένη μουσική είναι απλά ένας τρόπος για ν’ ανοίξεις ένα μονοπάτι. Ένα κλειδί που σε οδηγεί σε μια πόρτα, έναν κόσμο. Η μουσική βρίσκεται στον αέρα. Την ακούω και την ακολουθώ όπου με πηγαίνει. Βλέπω τα τραγούδια σαν κλειδιά που ανοίγουν κόσμους. Ψάχνω τη ζωή του τραγουδιού, ακολουθώ το άρωμά του και το βοηθώ να φανερωθεί.

Το καινούριο σου άλμπουμ αναφέρεται στη λαχτάρα και τη σιωπή. Υπάρχει κάποιος κοινός τόπος ανάμεσα στα τραγούδια;

Όπως κάθε τραγούδι έτσι και ένα πρότζεκτ φαίνεται ότι έχει τη δική του ζωή και το δικό του σκοπό. Αυτόν ακούω και προσπαθώ να πραγματώσω όσο πιστότερα μπορώ. Αρχικά αυτή η δουλειά είχε πολύ διαφορετικό χαρακτήρα και πρόθεση. Ξεκίνησα να ηχογραφώ και να χρησιμοποιώ ηχογραφήσεις από πρόσφατες συναυλίες. Έτσι άρχισε να διαφαίνεται μια ομάδα από πολύ προσωπικές λεπτές ερμηνείες αυτών των τραγουδιών. Αφαίρεσα αρκετό υλικό και άφησα τη δουλειά να αποκαλύψει τον εαυτό της. Αυτό που εμφανίστηκε ήταν γεμάτο από λαχτάρα και από μια αίσθηση λεπτότητας και ακινησίας. Ποιος να το ‘ξερε;

Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σου με τη μουσικοθεραπεία;

Όταν ήμουν παιδί με βασάνιζαν δυνατοί πονοκέφαλοι. Αφού για αρκετά χρόνια έπαιρνα ντεμερόλ, άρχισα να δουλεύω με την αναπνοή και τον ήχο για να ελαττώσω τον πόνο. Με αυτό τον τρόπο έμαθα πολλά. Πάντα με συνάρπαζε το ανθρώπινο σώμα και η ενέργειά του. Από μικρή δούλεψα πάνω στο ανθρώπινο σώμα. Στο γυμνάσιο δούλεψα με ένα παιδί που αντιμετώπιζε προβλήματα ανάπτυξης και καθώς η μουσική ήταν ο κόσμος μου τη χρησιμοποίησα για να συνδεθώ μαζί της. Αυτό ήταν το ξεκίνημα. Ήξερα πάντοτε ότι η μουσική έχει αμέτρητη δύναμη. Ο συνδυασμός των σπουδών μου στη μουσική και στο ανθρώπινο σώμα με οδήγησε σε ένα πτυχίο μουσικοθεραπείας και σε πολλά χρόνια δουλειάς κάνοντας χρήση της μουσικής σε μια μεγάλη γκάμα ενηλίκων.

Τι θεραπευτικές ιδιότητες μπορεί να έχει η μουσική;

Είναι ένα πολύ μεγάλο ζήτημα για το οποίο θα μπορούσε κανείς να γράψει ολόκληρο βιβλίο. Για την ακρίβεια κάτι τέτοιο κάνω αυτό τον καιρό. Η μουσική μπορεί να ανοίξει ορίζοντες, να μας ολοκληρώσει, να μας οργανώσει, να μας εμπνεύσει, να μας προσγειώσει, να μας απογειώσει. Αγγίζει τα σώματά μας, διευρύνει το μυαλό μας και μας ενώνει με την ψυχή μας.

Μπορείς να μας περιγράψεις με λίγα λόγια τη μέθοδο που χρησιμοποιείς; Πώς αντιδρούν συνήθως οι ασθενείς;

Μέσα από τον ελεύθερο φωνητικό αυτοσχεδιασμό, τη γνωριμία με το σώμα και την αναπνοή οι άνθρωποι συνδέονται με τις εκφραστικές τους ανάγκες και με το δικό τους ήχο. Συνδέονται με τις βασικές αρχές της μουσικής και με τη γλώσσα του μη λεκτικού τραγουδιού. Έτσι οδηγούνται σε μια δυνατή εμπειρία συναισθηματικής, ενεργητικής και εκφραστικής ζωντάνιας.

Μίλησέ μας λίγο για τη μέθοδό σου που έχει το όνομα Embodied VoiceWork.

Είναι μια μέθοδος που εξερευνά τις πηγές και τη δύναμη που υπάρχουν στη διαδικασία του να βρει κάποιος τη δική του φωνή. Στόχος της είναι να ενσωματώσει πλήρως τη φωνή στο σώμα, τον ήχο, τη μουσική και την εκφραστικότητα κάποιου. Την ανέπτυξα και τη χρησιμοποιώ εκπαιδεύοντας ηθοποιούς, χορευτές, μουσικούς, θεραπευτές και γιατρούς και σε εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους περιπτώσεις όπως τους κλόουν στο τσίρκο της Νέας Υόρκης ή τους ραβίνους στο Jewish Theological Seminary. Διδάσκω σε διάφορα ιδρύματα της Ευρώπης και της Αμερικής και στο τμήμα πειραματικού θεάτρου στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, όπου είμαι καθηγήτρια.

Η μουσικοθεραπεία μπορεί να φανεί χρήσιμη και στους μουσικούς;

Το νόημα της μουσικοθεραπείας σχετίζεται με το να έρχεται κανείς σε επαφή με την εμπειρία του να είναι μια ζωντανή, εκφραστική ανθρώπινη ύπαρξη. Αγγίζει τη δυναμική και την παρουσία των ανθρώπων και είναι υπέροχη για όλους. Ειδικά τους μουσικούς μπορεί να τους βοηθήσει να αναπτύξουν και να δουν πιο βαθιά το δικό τους ήχο, την προσωπική τους φωνή και το εκφραστικό τους κέντρο.

Jazz & Tzaz, Ιούνιος 2009

Advertisements

0 Responses to “Lisa Sokolov”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Kατηγορίες

Email me:

vagarag at freemail.gr

Αρχείο

Blog Stats

  • 26,107 hits
Ιουλίου 2009
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιον.   Αυγ. »
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  

Αρέσει σε %d bloggers: