Ben Ratliff

Το τζαζ αυτί των New York Times
Άλλο πράγμα να γράφεις σε ένα εξειδικευμένο μουσικό περιοδικό κι άλλο να γράφεις για τη μουσική σε μια εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας και να βλέπεις τα κείμενά σου όχι μόνο να δημοσιεύονται λίγες μέρες ή και ώρες αφού ολοκληρωθούν, αλλά και να φτάνουν σε εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο. Κι είναι διαφορετικό το να αναπαράγεις δελτία τύπου, ή να γράφεις σαν ρεπόρτερ, καλύπτοντας γεγονότα και καταγράφοντας δηλώσεις κι άλλο το να αναλύεις, να κριτικάρεις και να διατυπώνεις προσωπικές απόψεις.

Συναυλίες από το Baby Trio του Γιώργου Κοντραφούρη και το συγκρότημα Μητέρα Φάλαινα Τυφλή

Για πρώτη φορά φέτος το Φεστιβάλ Επιστημονικής Φαντασίας Ερμούπολης, που έκλεισε τα πέντε του χρόνια, φιλοξένησε στο θέατρο Απόλλων δύο συναυλίες. Έτσι πέρα από την καθιερωμένη τζαζ προσφορά της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κυκλάδων, χάρισε στους φίλους και μη του φανταστικού και την εμφάνιση ενός νέου συγκροτήματος του εγχώριου εναλλακτικού ροκ.

Joel Yennior – Jeremy Udden

O Joel Yennior (κέντρο) με τους Gypsy Schaeffer

Μέσα κι έξω από την Either/Orchestra
Θυμίζοντας τις παλιές μέρες, τότε που οι μουσικοί της τζαζ ξεκινούσαν την καριέρα τους μέσα από τις big band, στην εικοσάχρονη πορεία της η Either/Orchestra έχει αναδείξει μουσικούς που κάνουν σήμερα σπουδαία καριέρα, όπως ο John Medeski και ο Matt Wilson. Από τις τάξεις της ξεπήδησαν κι ο τρομπονίστας Joel Yennior με το σαξοφωνίστα Jeremy Udden. Βασικό τρομπόνι της ορχήστρας εδώ και δέκα χρόνια ο πρώτος, ενώ ο δεύτερος συμμετείχε στα τρία τελευταία της άλμπουμ και ήταν κι εκείνος βασικό μέλος της μέχρι πρόσφατα. Απ’ αυτή τη θητεία στο γνωστό και πετυχημένο σύνολο του Russ Gershon έχουν κι οι δυο τους κληρονομήσει αφενός την κλίση προς το μεγάλο, τον απλωμένο ήχο – παρόλο που τα δικά τους σχήματα είναι ολιγομελή – και αφετέρου τη διάθεση να πειραματίζονται έχοντας σταθερή τους βάση την παράδοση.

Diego Barber

Diego Barber: “Calima”(Sunnyside records)
Κιθαρίστας με καθαρά κλασική παιδεία ο Diego Barber (ανάμεσα στους δασκάλους του ήταν και ο Κώστας Κοτσιώλης), βρίσκει το δρόμο του στη διασταύρωση της πειθαρχίας με τον αυτοσχεδιασμό. Ξεκαθαρίζοντας μέσα του – ιδίως από τότε που άρχισε να μένει στη Νέα Υόρκη – ότι τζαζ και κλασική μουσική δεν τον οδηγούν προς αντίρροπες κατευθύνσεις – μπήκε στο στούντιο για την ηχογράφηση του πρώτου του CD μαζί με τον Mark Turner (σαξόφωνο), τον Larry Grenadier (μπάσο) και τον Jeff Ballard (τύμπανα).

Lisa Sokolov

Ανοίγοντας κόσμους με τα τραγούδια

Οι τραγουδιστές είναι εκείνοι που συνήθως γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην jazz και την εμπορική μουσική και ελάχιστους από αυτούς τους συνδέουμε με τη  free jazz. Ενώ μπορούμε να δεχτούμε τα πιο ακραία πράγματα όταν παίζονται με όργανα, σπάνια συμβαίνει το ίδιο όταν έχουμε να κάνουμε με μια φωνή. Ίσως γιατί η φωνή είναι μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης, λέει η Lisa Sokolov, και όταν βγάζει δυνατά συναισθήματα τα μεταφέρει πιο άμεσα σε μας, κι αυτό μας φοβίζει.

Brian Patneaude

Brian Patneaude: “Riverview”(WEPA)
Αυτό που κάνει πρωτίστως με το καινούριο του CD ο σαξοφωνίστας Brian Patneaude είναι να δοκιμάσει τον ήχο του έξω από το κουαρτέτο με το οποίο δουλεύει συνεχώς από το 2002 μέχρι σήμερα και που μαζί του έχει κυκλοφορήσει τρία εξαιρετικά άλμπουμ. Ηχογραφώντας μια και έξω σε μια και μόνο βραδιά, τρεις συνθέσεις από τις προηγούμενες δουλειές του, δύο διασκευές και τρία μόνο νέα κομμάτια, είναι φανερό ότι τον ενδιέφερε περισσότερο να δοκιμάσει νέες δυνατότητες και δυναμικές και φυσικά να απολαύσει τη συνεύρεση με δύο από τους πολύ καλούς νέους μουσικούς που γνώρισε πρόσφατα, τον κιθαρίστα Mike Moreno και τον οργανίστα Jesse Chandler (στη θέση του ντράμερ παραμένει ο Danny Whelchel, σταθερό μέλος του κουαρτέτου του).

Steve Swallow & Bohuslän Big Band

Steve Swallow & Bohuslän Big Band: “Swallow Songs” (Vara Konserthus)
Όταν ένας μουσικός σαν τον Steve Swallow ταξιδεύει στην άλλη άκρη του κόσμου για να ηχογραφήσει με μια ορχήστρα τη μουσική του, φέρνοντας μάλιστα στις αποσκευές του και 3 συνθέσεις γραμμένες ειδικά για την περίπτωση, σημαίνει ότι έχει λόγο να το κάνει. Ακούγοντάς τον με την Bohuslän Big Band γίνεται σαφές ότι είναι κάτι παραπάνω από μια καλή αμοιβή.

Sundar Viswanathan

Raga Jazz
Η ινδική μουσική είναι συνυφασμένη με τον αυτοσχεδιασμό και δεν είναι περίεργο που βρίσκει πολύ συχνά κοινό τόπο με την τζαζ στη δουλειά πολλών και γνωστών δυτικών (Collin Walcott, Joe Harriott, John McLaughlin, ας μη ξεχνάμε και τον Τάκη Μπαρμπέρη) και ινδικής καταγωγής μουσικών (Trilok Gurtu, Vijay Iyer, Rudresh Mahanthappa, Sunny Jain). Ο σαξοφωνίστας Sundar Viswanathan, που και οι δύο γονείς του είναι Ινδοί, ζει στον Καναδά και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του York στο Τορόντο. Παρόλο που δεν είναι πολύ γνωστός έχει παίξει με τη Big Band του Charles Tolliver, με τον Joe Lovano, τον Wynton Marsalis, τον Billy Hart και τον Kenny Wheeler.

Alex Heitlinger

Αυτοσχεδιασμός όπως θεραπεία
Λίγα χρόνια μετά το θάνατο του Coltrane, μιλώντας στο Downbeat για τη δύναμη της επιρροής του πάνω στους άλλους μουσικούς, ο κιθαρίστας Sonny Sarrock έλεγε ότι «ο Trane έπρεπε να πεθάνει. Και από μουσική άποψη και από οποιαδήποτε άλλη, για να απελευθερωθούν όλοι. Γιατί όλοι κάθονταν και περίμεναν να δουν τι θα κάνει εκείνος… Αν εμφανιζόταν με ντέφι, τους έβλεπες όλους με ντέφι, με κουδούνια και τα σχετικά. Και μόλις ο Trane πέθανε οι περισσότεροι είπαν “τώρα λοιπόν…”. Αυτός είναι ο λόγος που έφυγε. Είναι καιρός για ένα νέο ξεκίνημα». Για ποιον ανάμεσα στους νέους μουσικούς θα λέγαμε ότι μπορεί να ασκήσει ανάλογη επιρροή σήμερα; Οι καιροί προφανώς έχουν αλλάξει και οι νέοι τζάζμεν δεν μπορεί παρά να εκφράζουν το περιβάλλον και τον κόσμο μέσα στον οποίο ζουν. Έναν κόσμο που κινείται βιαστικά και αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα. Κι αυτό που δεν μπορούμε να αμφισβητήσουμε σε ταλέντα όπως ο νεαρός τρομπονίστας Alex Heitlinger είναι η ευελιξία και η ικανότητα να απορροφούν, να αφομοιώνουν γρήγορα, να κινούνται εκλεκτικά ανάμεσα σε ιδιώματα και στιλ.

Sound Assembly

Sound Assembly: “Edge of the mind” (Beauport Jazz)
Η ηγεσία μιας μεγάλης ορχήστρας κατά κανόνα αποτελεί ευθύνη ενός, με λίγες εξαιρέσεις όπως τη Thad Jones-Mel Lewis Orchestra ή την Clayton-Hamilton Orchestra. Στο τιμόνι της 17μελούς Sound Assembly βρίσκονται οι νεαροί David Schumacher και JC Sanford, απόφοιτοι και οι δύο του New England Conservatory και θαυμαστές του George Russell και του Bob Brookmeyer.

Yuri Honing

To Penguin Guide to Jazz on CD και το Oxford Introduction to Jazz τον αναφέρουν ως τον πιο σημαντικό σαξοφωνίστα της Ολλανδίας, έχει βραβευτεί με το Edison Jazz Award (το αντίστοιχο του Grammy στην πατρίδα του) και έχει περιοδεύσει σε πάνω από 50 χώρες. Σε κάθε περίπτωση ο γνώριμος πια στο Eurojazz Festival της Αθήνας Yuri Honing, από τότε που πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 είναι μια ξεχωριστή παρουσία που ξεπερνά τα όποια όρια της τζαζ.

Μιμούμενος τους γονείς του ξεκίνησε να παίζει πιάνο από πέντε ετών. Μέχρι που ακούγοντας ένα δίσκο του Vladimir Ashkenazy και με τη σκέψη ότι ήταν αδύνατο να μπορέσει να παίξει σαν κι αυτόν, αποφάσισε να τα παρατήσει. Στα δεκατρία του άρχισε να μελετά σαξόφωνο και να αφοσιώνεται σιγά σιγά στην τζαζ. Οι πρώτες του επιρροές ήταν ο Stan Getz, ο Cannonball Adderly, ο Wayne Shorter, ο Jan Garbarek, o Michael Brecker και ο Miles Davis. Έχει μελετήσει συνθέτες όπως  ο Ligetti, ο Ξενάκις, ο Messian και ο Boulez, αλλά και την αραβική μουσική και τη μουσική της Μέσης Ανατολής.

Ανάμεσα σε πολλούς άλλους έχει συνεργαστεί με το μεγάλο ολλανδό πιανίστα Misha Mengelberg, τον Pat Metheny και τον Charlie Haden. Στο “Seven”, το άλμπουμ που κυκλοφόρησε το 2001 και του χάρισε το Edison Jazz Award, είχε τη μοναδική εμπειρία να ηχογραφήσει δίπλα σε μια θρυλική τριάδα: τον πιανίστα Paul Bley, τον μπασίστα Gary Peacock και τον ντράμερ Paul Motian.

Έχοντας ως μότο το ότι «η τζαζ δεν είναι ύφος αλλά γλώσσα», στα πολλά και διάφορα σχήματα με τα οποία δουλεύει κατά καιρούς, δεν κολλάει σε στιλιστικούς  περιορισμούς. Αυτή τη στιγμή είναι ηγέτης τεσσάρων γκρουπ, του Yuri Honing Trio, του Yuri Honing Acoustic Quartet, του Honing Mulder και των ηλεκτρικών Wired Paradise.

Το πρώτο CD των Wired Paradise “Temptation” κυκλοφόρησε το 2006 και το ακολούθησε πέρσι το “Meet your demons” με συνθέσεις εμπνευσμένες κυρίως από γνωστές αμερικάνικες ταινίες όπως το “Kill Bill”, το “Usual Suspects” και το “L.A. Confidential”. Το καινούριο τους άλμπουμ αναμένεται το φθινόπωρο.

www.yurihoning.com

Ο Yuri Honing με τους Wired Paradise εμφανίζεται στο Θέατρο Απόλλων στην Ερμούπολη την Πέμπτη 28 Μαΐου, σε μια συναυλία που διοργανώνει το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ερμούπολης και την επόμενη μέρα στο 9^ο European Jazz Festival της Αθήνας. Και οι δύο συναυλίες γίνονται με τη χορηγία της Ολλανδικής Πρεσβείας στην Αθήνα.

James Danderfer

James Danderfer Group: “Accelerated Development” (Cellar Live)
Το γεγονός ότι είναι ένας από τους όχι πολλούς κλαρινετίστες – ηγέτες γκρουπ στη μοντέρνα τζαζ, αλλά και το ότι έχει κάνει δεύτερη πατρίδα και πηγή της έμπνευσής του ένα μέρος που ελάχιστα συνδέεται με αυτή τη μουσική κάνει ειδική την περίπτωση του καναδού James Danderfer. Η αγάπη του για τα ταξίδια και τις νέες εμπειρίες τον οδήγησε σε μια παρατεταμένη διαμονή στη Σαγκάη, όπου μελέτησε την κουλτούρα, τη γλώσσα και τη μουσική της Κίνας.

HDV Trio

Εκπροσωπώντας τη νέα γενιά της ευρωπαϊκής τζαζ το HDV Trio από την Αυστρία βλέπει διασταλτικά την παράδοση και την έννοια του πιάνο τρίο και παράλληλα κρατιέται σε απόσταση από το μοντέλο του Brad Mehldau, του EST και της στρατιάς που τους ακολουθεί. Με αφετηρία το πρώτο βραβείο στο διεθνή διαγωνισμό “New Generation 06” στο Straubing της Γερμανίας, ο πιανίστας David Helbock, ο μπασίστας Lucas Dietrich και ο ντράμερ Marc Vogel, εδώ και τρία χρόνια έκαναν αισθητή την παρουσία τους στα στέκια της κεντρικής Ευρώπης και κυκλοφόρησαν δύο CD: το “Celebrating Modern Genius” και το πρόσφατο “All In”, και τα δύο από τη γερμανική Doublemoon records.

Τα τρία όργανα έχουν ισότιμα κατανεμημένους ρόλους στο τρίο, δημιουργώντας ένα σύνολο όπου βασικές αρχές είναι η αλληλεπίδραση και η προσωπική ματιά, με το πιάνο να παντρεύει με ένα χειμαρρώδη τρόπο το δυνατό σουιγκάρισμα, την κλασική μουσική και το αβάν γκαρντ, το μπάσο να φτιάχνει ένα πληθωρικό μίγμα από ρουμπάτο και περπατητές γραμμές και τα τύμπανα να απλώνουν ασύμμετρα ρυθμικά στρώματα. Το υλικό και των δύο CD, πάνω στο οποίο βασίζεται το πρόγραμμα των εμφανίσεών τους είναι δικές τους συνθέσεις εμπνευσμένες και αφιερωμένες σε μεγάλες και ιδιάζουσες μορφές της τέχνης όπως ο Thelonious Monk, ο Bela Bartok, η Frida Kahlo, ο Salvador Dali και ο αυστριακός ποιητής Erich Fried.
Επαφή: www.hdvtrio.com

Το HDV Trio θα παίξει στο Θέατρο Απόλλων της Σύρου στις 8 Μαΐου, σε μια συναυλία που διοργανώνει το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ερμούπολης και στις 9 Μαΐου στο Παράφωνο. Και οι δύο εμφανίσεις γίνονται με την υποστήριξη της Αυστριακής Πρεσβείας στην Αθήνα.

Issie Barratt

Astral jazz stories
Κάποιες φορές η δισκογραφία δεν λέει όλη την αλήθεια για τη δραστηριότητα των μουσικών. Πίσω από το πρώτο άλμπουμ της βρετανίδας Issie Barratt κρύβεται μια πολύχρονη καριέρα γεμάτη από συνθέσεις και ενορχηστρώσεις για μεγάλα κυρίως σχήματα, διδασκαλία σε γνωστά ιδρύματα της πατρίδας της, αλλά και τεράστια εμπειρία σε ρόλο περφόρμερ με το βαρύτονό της σαξόφωνο. Έχει συνεργαστεί με σύνολα όπως η Philharmonia Orchestra, η Orchestra of the Age of Enlightenment και το Delta Sax Quartet, έχει παίξει με ονόματα του μεγέθους του Joe Locke, του Tim Garland και του Mark Lockheart (Loose Tubes) και το 1999 ίδρυσε το τμήμα τζαζ στο Trinity College of Music του Λονδίνου. Πριν από λίγους μήνες δημιούργησε την εταιρεία Fuzzy Moon και το πρώτο CD που κυκλοφόρησε ήταν το δικό της “Astral Pleasures”.

Robert Balzar

Robert Balzar Trio & John Abercrombie: “Tales” (self-published)
Ύστερα από 12 χρόνια με την ίδια σύνθεση και 3 πετυχημένα CD, το τρίο του Τσέχου μπασίστα Robert Balzar έχει καθιερωθεί σαν ένα από τα κορυφαία τζαζ σχήματα στην πατρίδα του. Η συμμετοχή του John Abercrombie στο καινούριο του άλμπουμ “Tales” είναι κάτι παραπάνω από μια καλή αφορμή για να κάνει γνωστό αυτό το πολύ αξιόλογο γκρουπ και έξω από την Τσεχία.

The Wee Trio

The Wee Trio: “Capitol Diner Vol. 1” (self-published)
Το πρώτο πράγμα που κάνουμε συνήθως όταν ακούμε κάτι καινούριο είναι να βρούμε με τι μοιάζει και προκειμένου για το Wee Trio δεν υπάρχει περίπτωση να μη σκεφτούμε τους Bad Plus. Αν και ο φρόντμαν του γκρουπ James Westfall είναι βιμπραφωνίστας η αισθητική του συγγενεύει, περισσότερο από οποιουδήποτε άλλου παίζει αυτό το όργανο, με εκείνη του Ethan Iverson, ενώ το βαρύ, μυώδες παίξιμο του Dan Loomis και η εκρηκτικότητα του Jared Schonig θυμίζουν πολύ τον Reid Anderson και τον David King αντίστοιχα.

Kirk Knuffke

Kirk Knuffke Quartet: Big Wig (Clean Feed)
Αν και παίζει τρομπέτα ο Kirk Knuffke εμπνέεται κυρίως από τον Ornette Coleman, που ήταν και δάσκαλός του και τον Steve Lacy, τη μουσική του οποίου ερμηνεύει ως μέλος των Ideal Bread. Αυτό δεν τον εμποδίζει να συνεργάζεται στενά με το συνθέτη και ενορχηστρωτή Butch Morris, όπως και με το γνωστό κάντρι ροκ τραγουδοποιό Josh Ritter. Γούστα και επιλογές που δείχνουν ότι οι περιπέτειες και οι πειραματισμοί δεν τον απομακρύνουν από πιο χειροπιαστά πράγματα.

«Άλλοι ήχοι» από την Ελβετία

Περιδιαβάζοντας τους σημερινούς καταλόγους ιστορικών εταιρειών όπως η Verve και η Blue Note θα ‘λεγε κανείς ότι ο χρόνος έχει σταματήσει εδώ και καιρό για τη τζαζ. Σε ολόκληρο τον κατάλογο της Verve ως νεότερους τζαζ καλλιτέχνες βλέπουμε τον Kurt Rosenwinkel και τον Brian Blade (και οι δυο τους ένα μόλις βήμα πριν τα 40), ενώ ανάμεσα στα άλμπουμ που κυκλοφόρησε η Blue Note το 2008 θα δυσκολευτούμε να εντοπίσουμε κάτι από σχετικά νέο όνομα εκτός από τα άλμπουμ του Aaron Parks και του Lionel Loueke. Ακόμη και ο Greg Osby μετά από μια συνεχώς ανοδική πορεία δύο δεκαετιών και 15 CD στη Blue Note, δεν είδε το συμβόλαιό του να ανανεώνεται και συνεχίζει πια με δική του εταιρεία.

Σύμφωνα με το Nielsen SoundScan, το επίσημο σύστημα μέτρησης των μουσικών πωλήσεων σε Αμερική και Καναδά, που τροφοδοτεί τους πίνακες του Billboard, το 2008 οι πωλήσεις άλμπουμ (συμπεριλαμβανομένων CD και downloading) στις Ηνωμένες Πολιτείες μειώθηκαν κατά 14% και από το 2000 μέχρι σήμερα συνολικά κατά 45%. Φαίνεται λοιπόν να υπάρχουν δύο επιλογές για τη μεγάλη πλειοψηφία των καλλιτεχνών της αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής. Όσοι έχουν και εμπορικό ταλέντο αλλά και την υπομονή να αναλώσουν ένα σημαντικό μέρος του χρόνου τους στο μανατζάρισμα του εαυτού τους τραβούν μόνοι το δρόμο τους. Οι υπόλοιποι αν είναι τυχεροί βρίσκουν φωνή μέσα από τις ανεξάρτητες εταιρείες της Ευρώπης, της Αμερικής και της Ιαπωνίας, όπως η ισπανική Fresh Sound, η πορτογαλέζικη Clean Feed, οι αμερικάνικες Palmetto, Arabesque, CIMP, Playscape και Cadence, η δανέζικη Calibrated, η ελβετική Hat Hut και οι νεότερές της Brambus και Altrisuoni.

Garry Dial – Terre Roche

Garry Dial – Terre Roche: “US AN’THEM” (Self published)
Γνωστοί από παλιά, αν και από διαφορετικούς χώρους, ο πιανίστας Garry Dial και η τραγουδίστρια Terre Roche, βρέθηκαν έξω από τα σχήματα με τα οποία πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας τους (το ντούο με τον σαξοφωνίστα Dick Oatts ο πρώτος, το οικογενειακό φολκ συγκρότημα The Roches η δεύτερη) για να υλοποιήσουν μαζί μια πρωτότυπη ιδέα που συνέλαβαν πριν από πολλά χρόνια. Σκέφτηκαν να φέρουν κοντά τις μουσικές όλου του κόσμου συγκεντρώνοντας σε ένα άλμπουμ τους εθνικούς ύμνους από διάφορες χώρες, ερμηνεύοντας τους με εντελώς δικό τους τρόπο και καλώντας να συμμετάσχουν μουσικοί κάθε εθνικότητας.

Anne Mette Iversen

Anne Mette Iversen: “Best of the West / Many Places” (bjurecords)
Ένα από τα χαρακτηριστικά που παρατηρούμε πολύ συχνά στις δουλειές των ευρωπαίων μουσικών της τζαζ είναι η διάθεσή τους να ταιριάξουν στοιχεία της κλασικής και γενικότερα της ευρωπαϊκής μουσικής με την αφροαμερικάνικη παράδοση. Αυτή η προσπάθεια διακρίνεται καθαρά στο καινούριο διπλό άλμπουμ της δανέζας Anne Mette Iversen, που παρουσιάζει ένα διαφορετικό πρότζεκτ σε κάθε CD.